ABD’de Türkiye’ye F-16 satışını kısıtlama adımı

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Temsilciler Meclisi, ABD Lideri Joe Biden’ın NATO müttefiki Türkiye’ye F-16 savaş uçağı satma planı önünde mani oluşturabilecek bir karar aldı.

Perşembe günü Temsilciler Meclisi’ndeki oylamada kabul edilen yasa değişikliği önergesiyle birlikte ABD’nin Türkiye’ye Lockheed Martin üretimi F-16 savaş uçağı satması, ABD idaresinin bu satışın ülkenin güvenliği için gerekli olduğunu belgelemesi koşuluna bağlandı. Önergede ayrıyeten bu uçakların Yunanistanüzerinde müsaadesiz uçuşlarda kullanılmaması için atılan somut adımların tarifi da yapıldı.

Demokrat Parti Temsilcileri Frank Pallone ve Chris Pappas tarafından önerilen ve yıllık Ulusal Savunma Yetkilendirme Maddesi’nde (NDAA) değişiklik yapılmasını öngören bu önerge, 179’a karşı 244 oyla kabul edildi. Lakin bu değişiklik önergesinin yasalaşması için geçmesi gereken birkaç etap daha var. Önümüzdeki sene için hükümete 800 milyar dolardan fazla savunma harcaması yetkisi veren tasarının bu yıl içinde tekrar oylanmasından evvel Temsilciler Meclisi ile Senato ortasında bir uzlaşmaya varılması gerekiyor.

ABD Kongresi’nin iki kanadının birlikte her sene çıkarttığı az sayıdaki maddeden biri olan NDAA, gemi ve uçak alım ve satımından jeopolitik tehditlerin nasıl ele alınacağı bahislerine kadar ABD’nin savunma siyasetleri hakkında geniş bir alanda yetkilendirme ve bilgi sağlaması nedeniyle farklı sanayi ve çıkar kümeleri tarafından yakından takip ediliyor.

F-35 yerine F-16 savaş uçakları

F-16’ların satışı ve modernizasyonu Türkiye ile ABD ortasındaki tartışmalı mevzular ortasında bulunuyor. Türk hükümetinin 2017 yılında Rus hava savunma sistemi S-400’leri satın almasının akabinde ABD hükümeti Türkiye’yi F-35 programından çıkarmıştı. NATO müttefiki olarak F-35 programının geliştirilmesinde yer alan Türkiye’nin, 100 adet Lockheed Martin üretimi F-35 satın alması öngörülüyordu.

Lockheed Martin üretimi F-35 savaş uçaklarıFotoğraf: Lockheed Martin/ZUMA/IMAGO

Türkiye’nin ABD’ye F-35 savaş uçakları için ödediği 1,4 milyar doların geri ödenmemesi ihtimaline karşı alternatif arayışına giren Ankara, geçen yılın sonunda 40 adet F-16 satın alınması ve mevcut 80 uçağın modernizasyonu için gereken ekipman için ABD’ye müracaatta bulunmuştu.

Haziran sonunda İspanya’nın başşehri Madrid’de yapılan NATO tepesinde açıklamalarda bulunan ABD Lideri Biden, ABD’nin Türkiye’ye F-16 savaş uçağı satması ve halihazırdaki uçakların da modernizasyonlarının yapılması gerektiğini söylemişti. Biden konuşmasında ABD Kongresi’nin de onay vermesi gerektiğini vurgulamış ve kongre üyelerinin bu onayı vereceğini düşündüğünü söz etmişti.

Aynı NATO doruğunda Yunanistan, ABD’den F-35 savaş uçaklarından oluşan bir filo satın almak için resmi talepte bulunduğunu açıklamış; Yunan yetkililer bu filonun 20 uçaktan oluşacağını lisana getirmişti.

Reuters,DW / DÇÜ,ET